📏 Qiymətləndirmə Meyarları

DİM 2027 yazı tapşırığı üzrə rəsmi analitik meyarlar — 4 kriteriya: A (1 bal), B (2 bal), C (1 bal), D (1 bal) — ümumi 5 bal

Ümumi maksimum: 5 bal · B meyarı 2 bal dəyərində
Bu meyarlar “DİM 2027 model yazı meyarları”“Metodik Vəsait” sənədlərindən götürülmüşdür. Hər meyar müstəqil qiymətləndirilir, lakin aralarında kaskad qaydası var (aşağıda Qeyd 2).

A — Tapşırığın yerinə yetirilməsi

Paraqrafın strukturunun, həcminin və tapşırığa uyğunluğunun yoxlanılması

BalTələblər
1Paraqraf seçilmiş xarici dildə və mövzuya/suala tam uyğun yazılıb. Həcmi şərtə (minimum 100 söz) tam uyğundur. Aydın ifadə olunmuş əsas fikir (topic sentence), dəstəkləyən fikirləryekun fikir mövcuddur. Tərkib hissələri arasındakı əlaqə tam gözlənilib, mətn axıcıdır.
0.5Paraqraf seçilmiş xarici dildədir və mövzuya əsasən uyğundur. Həcmi 100 sözdən azdır (minimum 70 söz). Struktur elementləri qismən mövcuddur (məs. yalnız əsas və ya dəstəkləyən cümlə). Tərkib hissələri arasındakı əlaqə qismən gözlənilib.
0Yazı anlaşılan deyil və ya fikirlər mövzuya uyğun deyil. Həcmi 70 sözdən azdır. Tərkib hissələri yoxdur. Tamamilə şablon/əzbər cümlələrdən ibarətdir və ya şərt köçürülüb.

B — Mövzunun əhatə edilməsi və məntiqi ardıcıllıq ⭐ 2 bal dəyərində — ən vacib meyar

Arqumentlərin keyfiyyəti, hər iki tərəfin təqdimi və məntiqi rabitə (maksimum 2 bal)

BalTələblər
2Mövzu üzrə ən azı iki aydın fikir/arqument təqdim olunub. Fikirlər sadə nümunələr və ya ümumi izahlarla əsaslandırılıb. Birləşdirici vasitələrin köməyi ilə cümlələr arasında əlaqə yaradılıb. Həm müsbət (lehinə), həm mənfi (əleyhinə) tərəflər qeyd olunub. Fikirlər arasında məntiqi rabitə vardır.
1Mövzu əsasən əhatə olunub, lakin arqumentlər məhduddur. Yalnız bir tərəf təqdim olunub. Fikrini əsaslandırmaq üçün məhdud (bir) sübutedici nümunədən istifadə edilib. Fikirlər arasında ardıcıllıq var, lakin birləşdirici vasitələr məhduddur. Kənarlaşmalar və ya məntiqi əlaqə pozuntusu var.
01 balın tələblərinə cavab vermədikdə.

C — Qrammatik qaydalara əməl olunma

Cümlə müxtəlifliyi, qrammatik dəqiqlik

BalTələblər
1Müxtəlif qrammatik forma və sintaktik strukturlardan (sadə və mürəkkəb cümlələr) düzgün və yerində istifadə olunub. Yol verilən qrammatik səhvlər mənanın başa düşülməsinə mane olmur.
0.5Yazı işi əsasən sadə cümlələrdən ibarətdir. Qısa, şablon və ya yarımçıq cümlələr qurur. Buraxılmış səhvlər bəzən məzmunun çatdırılmasına mane olur.
0Cümlə qurmaqda çətinlik çəkir, yazı söz yığınından ibarətdir.

D — Söz ehtiyatının müxtəlifliyi və işlədilməsi

Lüğət zənginliyi və təkrarın olmaması

BalTələblər
1Mövzuya uyğun zəngin söz ehtiyatı vardır və yerində işlədir. Müxtəlif leksik vahidlərdən istifadə edir, leksik təkrara yol vermir (parafraz, sinonim, söz birləşməsi).
0.5Mövzuya uyğun kifayət qədər söz ehtiyatı var, lakin bəzən tapşırığa mane olur. Bəzən leksik təkrarla yol verir.
0Mövzuya uyğun söz ehtiyatı bəsitdir/yoxdur, yersiz təkrarlara yol verir.

⚠️ Vacib Qeydlər — bal hesablaması qaydaları

Qeyd 2 (KASKAD — ən vacib):
• A bəndi 0 balla qiymətləndirilərsə → B bəndi qiymətləndirilmir və yekun qiymət kimi “0” bal yazılır.
• B bəndi 0 balla qiymətləndirilərsə → C, D bəndləri qiymətləndirilmir.
Yəni struktur bəndində (A) uğursuzluq bütün işi sıfırlayır.
Qeyd 1 (birbaşa 0 bal): Aşağıdakılar avtomatik 0 bal alır:
• Tapşırığı yerinə yetirmədən, özünü / yaxınlarını / müəllimini tanıtmaq
• Verilən mövzu əvəzinə başqa mövzuda yazmaq
• Seçilmiş dil əvəzinə başqa dildə yazmaq
• Oxunulması mümkün olmayan yazı
Qeyd 1b: Karandaşla yazılıb üstündən qələmlə yazılmış iş qiymətləndirilir, amma sistemdə xüsusi işarələnir.
Qeyd 3: Hər alt-meyarın bütün şərtləri ödənilərsə — maksimum bal; əsas hissəsi/çoxu ödənilərsə — müvafiq (orta) bal yazılır.
Qeyd 4: Eyni dil qaydasına aid təkrarlanan səhvlər 1 səhv hesab olunur. (məs. “he go, she go, it go” → 1 səhv).

📋 Mövzu dairəsi

İmtahan mətnlərində (oxu, dinləmə və yazı) istifadə oluna bilən və qadağan olunmuş mövzular:

✅ İcazəli mövzular

TexnologiyaMədəniyyət & incəsənətFilm & kinoHeyvanlarTəbiət & ətraf mühitGeologiyaGörməli yerlərSəyahətTarixCoğrafiyaAntropologiyaBioqrafiyaTəhsilİdmanİşŞəxsi münasibətlər

❌ Qadağan olunmuş mövzular

DinSiyasətTəbii fəlakətlərMüharibələrCinayətlərSoyqırımGender məsələləriDiskriminasiyaFizikaKimyaBiokimyaGenetikaMühəndislik
🔍 Bu meyarlara görə essayimi yoxla